Dzień Jeża w przedszkolu – materiały i inspiracje
Dzień Jeża w przedszkolu to jedno z tych świąt nietypowych, które naprawdę warto obchodzić. Przypada 10 listopada, czyli dokładnie wtedy, gdy jeże układają się do zimowego snu. W tym wpisie znajdziesz mój wiersz „Poznajcie jeża”, trzy zabawy ruchowe (w tym pląs z wideo), bezpłatne karty grafomotoryczne, a także scenariusz, opowiadanie, zabawy matematyczne, prace plastyczne, medale i dyplom. Dobra zabawa czeka już w blokach startowych!
Nie będzie tu długiej historii święta ani wykładu o biologii. No, może taka malutka – bo rok z życia jeża jest fascynujący. Będzie też dużo praktyki, bo Dzień Jeża w przedszkolu najlepiej spędzić w ruchu, z klamerkami w dłoniach i z jeżem na głowie.
Dzień Jeża – kiedy i po co go świętować?
Dzień Jeża obchodzimy w Polsce 10 listopada. To święto nieoficjalne, ale termin ma sens: w listopadzie jeże zapadają w sen zimowy, więc to ostatni moment, żeby o nich pomyśleć. Dzień Jeża w przedszkolu ma jeszcze jedną zaletę: jeż jest bohaterem idealnym. Jest mały, znany z podwórka i bajek, a jednocześnie owiany mitami, które dzieci mogą samodzielnie obalić. Dzięki temu w jeden dzień rozwijamy ciekawość, uważność i troskę o zwierzęta.
Znowu jakieś święto?!
Ktoś powie “ZNOWU jakieś święto!”. No, i ma racje! Bo to ZNOWU kolejna okazja do tego, by w głowach kilkulatków zaszczepić ciekawość do poznawania otaczającego ich świata. By uczyć wrażliwości. Krytycznego myślenia. Bardzo potrzeba nam takich maluchów! W przyszłości będą z nich zmieniający świat dorośli – szczerze w to wierzę.
W zależności od tego, co nam w duszy gra, można tę uroczystość wykorzystać jako inspirację do warsztatów plastycznych, muzycznych, zajęć matematycznych i rozwijających mowę. Uważam jednak, że przede wszystkim należy wykorzystać wyjątkowy potencjał tego szczególnego dnia. Bo jeż to ciekawy zwierz!
Co warto wiedzieć o jeżu, zanim zaczniesz?
W Polsce żyją dwa gatunki: jeż wschodni i jeż zachodni. Oba podlegają ochronie częściowej. Jeż ma na grzbiecie kilka tysięcy igieł, które chronią go przed drapieżnikami, na przykład przed lisem. Prowadzi nocny tryb życia, słabo widzi, ale doskonale słyszy i wyczuwa zapachy. Żywi się owadami, dżdżownicami i ślimakami, a nie jabłkami, jak sugerują obrazki w książeczkach. Od października lub listopada do marca lub kwietnia śpi w stercie liści. Dlatego jesienią nie ruszamy sterty liści bez sprawdzenia, czy ktoś w niej nie śpi. Znalezionemu jeżowi nigdy nie podajemy mleka. Więcej rzetelnych informacji znajdziesz na stronie Lasów Państwowych.
Dzień Jeża a podstawa programowa 2026
W podstawie programowej wychowania przedszkolnego 2026, w obszarze przyrodniczym, zapisano, że dziecko „rozpoznaje i nazywa rośliny oraz zwierzęta, a także elementy przyrody nieożywionej z najbliższego otoczenia” oraz „wyraża troskę o rośliny i zwierzęta […]” (obszar 5, pkt 1 i 5). Dzień Jeża w przedszkolu realizuje te zapisy wprost, a przy okazji zahacza o obszar językowy (słuchanie wiersza), matematyczny (liczenie w zakresie dostępnym dziecku) i artystyczny (śpiew i taniec). Dokładne punkty podstawy znajdziesz w scenariuszu, o którym piszę niżej.
Wiersz o jeżu dla dzieci – „Poznajcie jeża”
Wiersz o jeżu to najłatwiejszy wstęp do Dnia Jeża w przedszkolu. Napisałam go z myślą o przedszkolakach, także najmłodszych, dlatego ma prosty rytm i sporo faktów ukrytych w rymach. Czytaj go, pokazując dzieciom obrazki przekąsek jeża: chrząszcza, dżdżownicę i ślimaka. Przy słowach o lisie dzieci mogą zwinąć się w kulkę, a przy spacerku – tuptać w miejscu.
Poznajcie jeża
Monika Sobkowiak – Pani Monia
Jest taki zwierz,
co zwie się jeż!
I nie wiem, czy wiesz:
lubi jeść chrząszcze, dżdżownice,
ślimaki… też!
W liściach i norkach leży skulony,
na grzbiecie ma igły do ochrony,
na wypadek spotkania z lisem pod sadem,
by nie stać się przypadkiem lisim obiadem!
Nocą tupta na spacerek,
chociaż widzi jeż niewiele.
Słyszy za to doskonale
i węch też wspaniały ma.
Teraz każdy jeża zna!
Następnie zapytaj dzieci, czego dowiedziały się o jeżu. Odpowiedzi możesz zapisać na tablicy i wrócić do nich na koniec dnia. Nagranie wiersza do odtworzenia w sali znajdziesz w Strefie Premium.
Bezpłatne karty grafomotoryczne – jeże do rysowania po śladzie
Karty pracy powinny być dodatkiem do Twoich zajęć. Jednak – wypełnienie nimi każdego dnia, jest ani mniej, ani bardziej szkodliwe od zupełnej eliminacji. Bo grafomotorykę warto ćwiczyć! Właśnie dlatego, mam coś dla Ciebie.
Z tego wpisu pobierzesz bezpłatny plik PDF z czterema jeżami – karty pracy na Dzień Jeża w przedszkolu. Każdy z nich ma inny wzór igieł: zygzak, fale, blanki jak w zamku oraz wzór mieszany, w którym na przemian pojawiają się trójkąt, łuk i blanka. W środku każdego jeża są trzy rzędy szlaczków do rysowania po śladzie, a obok dwa dębowe liście do pokolorowania. Dwie kartki A4, cztery karty pracy.
Jak je wykorzystać?
Pamiętaj, że kredka to tylko jedna z wielu opcji. Wyklejajcie wzory plasteliną, rysujcie żelową kredką lub flamastrem, palcem, farbą, kropkujcie patyczkiem do uszu. To ćwiczenie możesz indywidualizować na wiele różnych sposobów!
Zaloguj się na swoje konto i pobierz bezpłatnie.
Nie masz jest konta? Założysz je tutaj.
Zabawy ruchowe na Dzień Jeża w przedszkolu – trzy propozycje
Jeż tupta, zwija się w kulkę i nasłuchuje, więc aż prosi się o zabawy ruchowe. Oto trzy, które sprawdzą się w każdej grupie.
Jeże i lis
Dzieci zamieniają się w jeże i tuptają po sali w rytm tamburynu – to ich nocny spacer. Gdy zawołasz „Lis!”, każdy jeż zwija się w kulkę: kuca, chowa głowę i obejmuje kolana. Ty jako lis obchodzisz salę i delikatnie trącasz jeże, ale ten zwinięty w kulkę jest bezpieczny. Na hasło „Lis poszedł spać!” jeże rozwijają się i wracają na spacer. Potem lisem zostaje chętne dziecko. W tej zabawie nikt nie odpada, a dzieci same odkrywają, do czego jeżowi służą igły.
Skąd ten szelest?
Jeż słabo widzi, ale ma świetny słuch. Dzieci siadają w kole, a jedno z nich zostaje jeżem: siada w środku i zamyka oczy. Następnie podajesz w ciszy torebkę z suchymi liśćmi wybranemu dziecku, które zaczyna nią szeleścić. Zadaniem jeża jest wskazać ręką, skąd dochodzi dźwięk. Starszaki mogą rozpoznawać kilka różnych odgłosów: szelest liści, stukanie orzecha o podłogę i dzwonek. Umówcie się na przykład, że szelest oznacza przekąskę, a dzwonek – zbliżającego się lisa (zwijamy się w kulkę). To zabawa, która ćwiczy uwagę słuchową i uczy ciszy.
Pląs „Mały jeż”
Trzecia propozycja to pląs „Mały jeż” autorstwa Marty Rytter-Kaczor, który znajdziesz w Strefie Premium razem z tekstem. Refren jest prosty i wpada w ucho: „Kto w ogrodzie tupta ku przygodzie? – mały jeż! Tup, tup, tup!”. W zwrotkach jeż, cały najeżony i trochę wystraszony, zajada dżdżownice, potrąca donicę i spaceruje ciemną nocą, gdy gwiazdy migocą. Obejrzyj wideo i naśladuj ruchy razem z dziećmi.
Scenariusz na Dzień Jeża w przedszkolu dla 3–4-latków
Jeśli wolisz gotowy plan, w Strefie Premium czeka scenariusz na Dzień Jeża dla najmłodszych. Jego cel ogólny to rozwijanie zainteresowania przyrodą. Dziecko po zajęciach wie, czym żywi się jeż, rozumie, po co jeżowi igły, i rozwija myślenie twórcze. Scenariusz zawiera odniesienia do podstawy programowej 2026 z obszarów: językowego, matematycznego, przyrodniczego i artystycznego.
Przebieg zaczyna się od zabawy „Pobudka, jeżyki!”, w której dzieci na umówiony sygnał zasypiają pod kocykami, a budzi je nauczyciel, ściągając kocyk. Następnie słuchają wiersza „Poznajcie jeża” z obrazkami przekąsek. Potem jest zabawa „Jabłka i robale”, czyli głosowanie nogami nad tym, co jeż lubi jeść, oraz „Przekąska dla jeża” – wyciąganie drucikowych dżdżownic z ryżu za pomocą pęset. W zabawie badawczej „Po co te igły?” dzieci dotykają jabłka naszpikowanego wykałaczkami i same wyciągają wnioski. Dalej są „Matematyczne jeże” z klamerkami, muzykogram na Dzień Jeża oraz lepienie jeży z masy solnej, a zakończeniem może być wręczenie pamiątkowych medali.
Co robić z dziećmi na Dzień Jeża w przedszkolu?
Wszystkie poniższe pliki znajdziesz w sekcji listopad: w części „Dzień Jeża” lub w tygodniu „Jesień w lesie”.
Rok jeża – opowiadanie, plansze i książeczka
Opowiadanie tematyczne „Rok z życia jeża” to historia jeżyka Igorka: od zimowego snu, przez wiosenne przebudzenie i taniec na polanie, aż po jesienne przygotowania do zimy. Do opowiadania pasują plansze demonstracyjne „Rok jeża”: dwanaście ilustracji, po jednej na każdy miesiąc, oraz baza wiedzy dla dorosłego. Maluszki i średniaki układają ilustracje we właściwej kolejności, natomiast starszaki grają w zgadywankę prawda–fałsz, budując wieżę z zielonych i czerwonych klocków. Ten sam temat zamyka praca plastyczna „Książeczka – Rok jeża”: dwanaście obrazków do pokolorowania, które dzieci łączą drucikiem kreatywnym w „Jeżowy kalendarz”.
Matematyczne jeże i piktografy
„Matematyczne jeże” to dwanaście sylwet jeży: dziesięć z liczbami od 1 do 10 i dwie bez liczb. Igłami są klamerki do bielizny. Maluszki przygotowują jeże, które mają dużo albo mało igieł. Średniaki porównują: więcej lub mniej niż jeż nauczyciela. Starsze dzieci losują jeża z liczbą i przypinają klamerki według własnej reguły, na przykład o jeden więcej. Z kolei „Piktografy – jeże” to obrazkowe grafy do układania na dywanie z obręczami i symbolami działań. Dzieci dodają jeże na obrazkach, zanim poznają cyfry.
Głodne jeże i Uczta dla jeża
„Głodne jeże” wspierają przygotowanie do nauki czytania. Każdy jeż ma na grzbiecie symbol albo sylabę, a dziecko prowadzi go po trasie z takich samych symboli aż do ulubionej przekąski: chrząszcza, dżdżownicy, ślimaka, mrówki, pająka albo karalucha. Maluszki i średniaki pracują z symbolami, starszaki z sylabami. „Uczta dla jeża” ćwiczy percepcję wzrokową: dziesięć dżdżownic i ich cienie do dopasowania. Dżdżownice możesz również przeliczać, odrysowywać albo schować w sali i urządzić polowanie.
Prace plastyczne na Dzień Jeża: szablon jeża i opaska
„Szablon jeża” to baza do jeża ze sznurka: dziecko owija tekturową sylwetę kolorową włóczką. W instrukcji znajdziesz jeszcze sześć innych pomysłów, między innymi igły z zapałek wbitych w plastelinę, wyklejankę z resztek po struganiu kredek i stemple widelcem maczanym w brązowej farbie. „Opaska jeża” ma dwie wersje: kolorową i do pokolorowania. Wystarczy wyciąć, skleić i założyć, a zabawy ruchowe nabiorą charakteru. Jest też druga, czarno-biała opaska z pyszczkiem jeża oraz liśćmi i żołędziami do pokolorowania.
Pamiątki i dekoracje na Dzień Jeża - medale na Dzień Jeża w przedszkolu, dyplom na Dzień Jeża
Dzień Jeża w przedszkolu warto zakończyć drobnym upominkiem. Medale „Przyjaciel Jeży” drukujesz po sześć na kartce, a dyplom „dla przyjaciela jeża” wręczasz każdemu dziecku na pamiątkę wyjątkowej zabawy. Salę ozdobisz girlandą na Dzień Jeża – zawieś ją rano, zanim dzieci przyjdą, a temat dnia sam się zapowie.
Jak pomóc jeżom? Pomysł na akcję z rodzicami
Troska o zwierzęta to nie tylko hasło. Zaproś rodziców do prostej akcji. Po pierwsze, zostawcie w ogrodzie przedszkolnym lub przydomowym kącik z liśćmi i gałązkami – to gotowa sypialnia dla jeża. Po drugie, przed grabieniem liści i porządkowaniem ogrodu sprawdźcie, czy nikt w nich nie śpi. Wreszcie, jeśli znajdziecie osłabionego jeża, nie podawajcie mu mleka, tylko skontaktujcie się z ośrodkiem rehabilitacji zwierząt. Na koniec dzieci mogą przygotować plakat z tymi trzema zasadami i zawiesić go w szatni. To dobry sposób, by Dzień Jeża wyszedł poza salę przedszkolną. Wystarczy 1 mail lub ogłoszenie na tablicy!
Gdzie znaleźć materiały na Dzień Jeża w przedszkolu?
Karty grafomotoryczne pobierzesz za darmo prosto z tego wpisu. Pozostałe pliki – scenariusz, opowiadanie, plansze, zabawy matematyczne, „Głodne jeże”, „Ucztę dla jeża”, prace plastyczne, zabawy językowe, muzykogram, pląs, medale, dyplom i girlandę – znajdziesz w Strefie Premium, w sekcji listopad. Jeśli nie masz jeszcze dostępu, sprawdź, jak dołączyć do Strefy Premium. Czeka tam na Ciebie cały rok gotowych materiałów, nie tylko na Dzień Jeża.
Planując jesień, zajrzyj też do wpisu o Święcie Dyni w przedszkolu oraz do kalendarza świąt typowych i nietypowych. Dzięki niemu żaden ważny dzień Cię nie zaskoczy.
Najczęstsze pytania o Dzień Jeża w przedszkolu
Kiedy jest Dzień Jeża?
Dzień Jeża obchodzimy 10 listopada. Jeśli wypada w weekend, świętuj w najbliższy dzień roboczy.
Czy jeże jedzą jabłka?
Nie – jabłka nie są ich pokarmem, co najwyżej skubną spadłe, nadgniłe owoce. Jeże są przede wszystkim owadożerne: jedzą owady, dżdżownice i ślimaki. Jabłko na grzbiecie jeża to mit z ilustracji, który dzieci chętnie obalają podczas zabawy „Jabłka i robale”.
Czy karty grafomotoryczne są bezpłatne?
Tak. Plik z czterema jeżami pobierzesz z tego wpisu bez logowania. Pozostałe materiały z tej serii są częścią Strefy Premium.
Dla jakiej grupy wiekowej są te materiały?
Zabawy ruchowe, wiersz i karty grafomotoryczne sprawdzą się w każdej grupie. Scenariusz napisałam dla 3–4-latków, natomiast „Matematyczne jeże”, „Głodne jeże” i plansze „Rok jeża” mają osobne warianty dla maluszków, średniaków i starszaków.
